Хонгор элс

Хэрмэн цав /Өмнөговь-аймаг/

засгийн газрын бүтэц өөрчлөлт

АНУ -ын еранхийлөнч Обамагын машин

Монгол улсын Дархан аварга
Шаравын Батсуурь

Говь-Алтай аймгийн Жаргалан суманд 1922 онд төржээ.

17 настайдаа нутгийнхаа Цахирын овооны наадамд түрүүлж бєхийн гараагаа эхэлжээ. 1947 оны улсын наадамд Г.Цоодолоор ес давж түрүүлэн арслан, 1948 онд мєн Г.Цоодолоор ес давж түрүүлж аварга, 1957 онд Б.Түвдэндорж аваргаар найм давж үзүүрлэн даян аварга, 1963 онд Д.Жадамбаа начингаар зургаа давж дархан аварга цол хүртжээ. 1949,1953 онд үзүүрлэж, 1951 онд найм давж дєрєвт үлдэж, 1954онддолоо, 1952, 1961, 1962,1964 ондзургаа, 1958, 1959, 1966 онд тав давжээ. Тэрбээр гол тєлєв сэрвүү барилдах дуртай байсан бєгєєд уран гоё барилдаанаараа ард олныхоо хайрыг татсан их аварга байжээ.

Наадмын ногоон дэвжээнд хүчит бөхчүүд маань гарч ирэн есөн цагаан тугандаа хүндэтгэл үзүүллээ.
Хүчит бөхчүүдийг төлөөлж Хорьдугаар зууны манлай бөх, Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, дархан аварга, доктор профессор Х.Баянмөнх, Дархан аварга Ж.Мөнхбат, Дархан аварга Д.Цэрэнтогтох, Монгол Улсын гавъяат тамирчин, далай аварга А.Сүхбат нар есөн цагаан тугандаа хүндэтгэл үзүүллээ. Хийморь өөдөө Монгол эрсийн эр бяр, авхаалж самбааг сорих бөхийн барилдаанд 512 бөх зодоглож байгаа юм.

Айдас хүйдэс эр зоригын бахархал

Монголын тал нутагт эрийн сайнаар амьдардаг тэнгэрлэг араатан чонын тухай Монголын нууц товчоо-ноо дээд тэнгэрээс заяат Бөртэ чоно,гэргий Гуа маралын хамт тэнгис далайг гэтлэн ирж ,Онон мөрний хөвөөнд эх" Бурхан халдун" уулнаа нутаглаж "Батцагаан "хэмээх хөвгүүнийг төрүүлсэн түүхтэй. Монголчууд алтан ураг энэ хоёроос эхтэй ажээ,иймээс бидний өвөг дээдэс дээд тэнгэрээс заяат чоно хэмээн үзэж болох юм. Гэвч үүнийг нотолсон зүйл өнөөг хүртэл алга бана.Бид өнөөдөр чоныг хийморь лундаа ,бахархал бардамналын билэг тэмдэг болгодог мөн хүний муу санаа ,хурд хүч ,ов мэх ,эр зориг энэ бүгд нь чонын илэрхийлэл болдог. Чоныг бид өөрөөсөө эгэлгүй тэнгэртэйд нь төрж ,илүү тэнгэртэйд нь алагдаж ,ижил тэнгэртэйд нь харагдаж,өөрөөсөө дутуу тэнгэртэйд нь алагдах байтугай харагдах ч үгүй байдаг хэмээсэн байдаг.Чонын талаар олон хууч яриа болсон явдал байдаг.Чоныг маш олон төрөлд ангилдаг ба цөөвөр ,дэлт ,улаан ,хар ,цагаан ,саарал,хөх чоно гэх мэт олон төрлүүдтэй.Өнөө үед хүмүүс чоныг хайр найргүй устгаж байна энэ нь яваандаа европын зарим орнууд шиг чоногүй болчихвол монгол улс чоно оо гадаадаас чоно өсгөх талаар гуйгаад сууж байх цаг ирэх буй за.

Төрийн захиргаа юу? Нийтийн захиргаа юу?

Цаг хугацаа өнгөрхийн хэрээр орон нутгийн нөхцөл байдал болон тэдэнтэй ажиллах арга барил өөрчлөгдсөөр ирсэн. Иймд: Энэ сэдвийн утга агуулага нь ижил төстэй .
Төрийн захиргаанаас нийтийн захиргаа руу шилжих цаг хэдийнэ болжээ.
Тиймээс энэхүү сэдвийг эхлээд төрийн захиргааг олон талаас харсан дараа нь Нийтийн захиргаанд хүрэх алхам иргэдийн оролцоог сайжруулах талаар бичихээр шийдлээ.Мөн хоорондоо хэрхэн уяалдаж, өргөжиж, өөрчлөгдөж байгааг өөрийнхөө бодолд бууснаа буулгав.
Аливаа төрийн хөгжлийг түүний үйл хэрэгт ард түмний оролцоогүйгээр төлөөлөх боломжгүй.Төрийн захиргааны эрх мэдэлийг хэрэгжүүлэгчидийг ард түмний дундаас сонгодог болсноор төрийн эрх мэдэл ард түмнээс эх үндэстэй гэсэн ойлголт байдаг ч ,төрийг удирдахад ард түмний оролцоог жинхэнэ ёсоор хангах үйл явц төрийн хөгжлийн хожуу үеийн шинэ үзэгдэл гэж үзэж болох юм.Төрийнхөө үйл ажиллагааг үнэлэх дүгнэх, дэмжих шүүмжлэх нь төрийн үйл хэрэгт оролцож буй нэг хэлбэр юм.Намуудын эцсийн зорилго нь төрийн эрх мэдлийг эзэмдэх явдал учраас төр нам хоёр салшгүй холбоотой байдаг .Энэ нь ямар хэлбэрээр хэрэгжих нь намын бодлого улс орны төрийн дэглэмийн шинж чанараас хамаарна.Төрд эрх мэдэл төвлөрөх тусам ард түмэн ард түмэн өөрийнхөө амьдралыг өөрөө зохицуулах, өөрийнхөө төлөө хариуцлага үүрэг чадвараа алдаж эхэлдэг.Сүүлийн үед иргэд төрдөө бүх зүйлээ даатгаад төрийг улам эрх мэдлийг нь өгч байна. Төрийн эрх мэдэл нэмэгдэх тусам ард түмний эрх мэдэл аажимдаа багасах хумигдах болж байна.Төр тиймээс эрх мэдэл нэмэгдэх биш харин ард түмэн төрийг захиргааг шинэчлэн өөрчлөх явдал гарч байна. Нийтийн захиргааны хэлбэрт шилжүүлэхийн тулд мөн чанар утга агуулагаар нь ухаарч чадваас зөв зам руу орно. Захиргааны үйл ажилгааны хэлбэрийн үр дүнд нийтийн захиргаа нь оршин тогтнох эрхээ эдэлж, үүрэг хүлээж байдаг. Захиргаа иргэдийн аюулгүй байдлыг хамгаалах тэдгээрийн нийгэм дэх амьдралыг зохицуулан хэрэгцээг нь хангахын тулд удирдлагын хүрээнд бүх төрлийн үйлчилгээ үзүүлж байгаагаар ард иргэдтэй улам ойртож хамтран асуудлыг шийдвэрлэх юм.Захиргааны байгууллага үйл ажиллагаа бүхэн тодорхой нэг шийдвэрийг эсвэл шийдвэр гаргах үйл явцын үр дүн байдаг энэхүү үйл ажиллагаа нь шийдвэр гаргах үйл явцын цогцолбор , дамжсан үе шатууд дээр үндэслэдэг учраас зөвхөн зарим нэг нийтлэг шинжтэй байдаг.Нийтийн захиргааны бодлого үйл ажиллагаа нийгмийн харилцааны бүхий л салбарт их олон хүрээнд хүртээмжтэй нөлөөлөлтэй байдаг учраас захиргааны төрөл маш олон шинж чанар дээр оршин тогтдог.Монгол улсын эрх зүйн зохицуулалтын хүрээнд нийтийн захиргааны байгууллага үйл ажиллагааг хүрээ хэмжээг тодорхойлохдоо нийтийн захиргааны тогтолцоо бүтцийг юун түрүүн анхаарч өргөн цар хүрээтэй шийдэх нь чухал юм. Хүмүүсийн чадавхийг зөвхөн хувь хүмүүсийн эрх ашгийн төлөө бус цаашид улс төр нийгмийн өөрчлөлтийг хийх суурь болгон ашиглаж сурах хэрэгтэй .
ДҮГНЭХЭД:
Орон нутгийнх нь идэвх оролцоотойгоор, аль болох тэдний санаачлага дээр тулгуурлан тухайн орон нутгийг эдийн засаг, нийгмийн дэвшилд хүрэх нөхцлийг бүрдүүлж өгвөл орон нутагт илүү түлхүү нийтийн захиргааны байгууллагад шилжих болов уу?
Жишээ нь :
Удирдан залах биш харин өөрсдөөр нь бие дааж ажиллах нөхцөл бололцоог хангуулахад оршино.